listen to RSG Nuus en Aktualiteit
RSG Nuus en Aktualiteit
Rodium is die wereld se duurste metaal en Suid Afrika oorheers die mark.
Rodium is tans die duurste metaal ter wêreld. Teen 10 200 dollar per fyn ons, is dit meer as 2 keer so duur as goud. Suid-Afrika produseer sowat 80 persent van die wêreld se rodium, wat mens laat wonder: hoe kan ons dié situasie tot volle voordeel benut? En net in geval jy gewonder het, die metaal word hoofsaaklik vir katalitiese omsetters in voertuie gebruik, om uitlaatgasse te beperk Ons het op Monitor hieroor gepraat met die mynkenner en navorser David van Wyk.
Dissipline in die Weermag taan weens die begroting wat al kleiner word....
Die hoof van die weermag, generaal Rudzani Maphwaya, het soldate aangespreek oor hoe hulle mekaar in die mag aanspreek. Hy sê die kultuur waar soldate mekaar as byvoorbeeld "Chief" of "Comrade" aanspreek moet stop, en range moet gerespekteer word. Hy sê dit is 'n voorbeeld van swak dissipline in die mag, as range nie gerespekteer word nie. Die weermag is die afgelope paar maande in die kollig, weens die weermaghoofde se minagting van 'n opdrag deur die president vroeër vanjaar oor die deelname van Iran aan 'n BRICS-vlootoefening. Kobus Marais onafhangklike militere kenner sê die gebrek aan dissipline in die leierskorps se skuld.
Vakbonde kla oor premie verhoging van mediese-fonds
Cosatu en Fedusa sê hulle sal voortgaan met hulle massabetogings, teen die verhoogde premies van die Mediese Fonds vir Staatsamptenare, oftewel Gems, totdat daar aan hulle eise gehoor gegee word. Die vakverbonde sê die verhogings van nege-komma-vyf-persent ruk hulle sakke, ondanks staatsamptenare se vier-persent salarisverhoging in die 2026/2027-boekjaar. Die uitvoerende direkteur van die onderwysersvakbond, NAPTOSA, wat onder Fedusa val, Basil Manuel verduidelik
DA se nuwe leierskapstruktuur skep 'n kiesers vakuum...
Die 2026 DA Federale Kongress het 'n leierskapstruktuur gekies, wat tegnokraties belyn is. Maar deur die Bruin stem uit die Top 5 van die party se leierskapstruktuur te los, het nou 'n strategiese vakuum geskep. Dit is die mening van die uitvoerende direkteur van die F.W. de Klerk Stigting, Christo van der Rheede.
Musi Maimane se leierskap bly iets om na te streef, selfs binne die DA
Dit was die mening van die nuwe federale leier van die DA, Geordin Hill-Lewis toe hy Maandagoggend in Monitor se ateljee besoek afgelê het. Hill-Lewis het ook nie uitgesluit dat hy dalk sy voorganger sal nader om weer by die party aan te sluit nie. Die burgemeester van Kaapstad is Sondag tot die hoogste posisie in die DA verkies en het voornemens om die DA die grootste party in die land te maak. Die vraag is hoe beplan hy om dit te doen? Die en ander kwessies het ons goed deurgetrap met die man wat nou die blou party lei.
Ernstige gebrekke in nuwe flytjieblaser wetsontwerp
Enige persoon, wat 'n fluitjieblaser viktimiseer of die persoon se identiteit bekend maak, kan moontlik tussen 10 en 15 jaar tronkstraf opgelê word. Dit is een van die voorstelle in die Wetsontwerp op Beskermde Openbaarmakings, wat ten doel het om strenger beskerming aan fluitjieblasers te bied wat korrupsie blootlê. Daar bestaan wel ernstige vrae oor die uitvoer van ‘n reeks goeie voorstelle. Ons het op Monitor daaroor gepraat met die bestuurshoof van die organisasie The Whistleblower House, Ben Theron.
Waarskuwing: Ouers bly waaksaam oor die “nuwe” geskiedenis wat die regering julle kinders wil leer
Daar woed 'n vurige debat oor die voorgestelde wysigings aan die geskiedenis kurrikulum vir leerlinge in Grade 4 tot 12 by openbare skole. Die kern van die verskuiwing behels 'n oorgang van geskiedenis-inhoud, wat voorheen deur westerse narratiewe oorheers is, na 'n Afrika-gesentreerde kurrikulum. Terwyl voorstanders dit sien as 'n noodsaaklike stap om nasionale eenheid te bevorder, waarsku kundiges soos Jonathan Jansen, 'n uitgelese professor in die Fakulteit Opvoedkunde aan die Universiteit Stellenbosch, dat die kurrikulum “anti-intellektueel” is. Ons het ook met die historikus, Dr. Lindie Koorts daaroor op Monitor gepraat.
D-dag in die hof vir bystand-dood
Die drukgroep, DignitySA wil hê die hof moet wetgewing, wat mediese bystand-dood kriminaliseer, ongrondwetlik en ongeldig verklaar. Die organisasie het hierdie week sy aansoek by die Hooggeregshof in Pretoria ingedien. Hulle vra ook dat die hof bepaal of die land se regsposisie oor mediese bystand-dood teenstrydig is met grondwetlike regte, wat waardigheid en vryheid insluit. Die mede-stigter van DignitySA, Professor Willem Landman het aan Monitor verduidelik wat die kern van hul saak is.
Die wonder middel wat die oordra van Vigs verhoed kom in Suid Afrika aan
Suid Afrika het sy eerste besending van die teen-vigs middel, Lenacapavir ontvang. Die byna 38-duisend dosisse wat verlede week uit Ierland ontvang is, is deel van 'n miljoen dosisse wat aan Suid-Afrika verskaf word deur die Wêreld Fonds in die stryd teen MIV, TB en Malaria. Die medikasie sal voortaan deur die departement van gesondheid versprei word. Die middel verhoed die oordra van MIV tydens seksuele omgang en kan soos, Mia Malan, die hoofredakateur van die Bhekisisa Sentrum vir Gesondheidsjoernalistiek aan Monitor verduidelik het, 'n beduidende rol speel in Suid-Afrika se stryd teen VIGS.
Ons sal almal binnekort n nuwe digitale ID-dokument moet kry
Die Departement van Binnelandse Sake beplan om vanjaar 'n digitale identiteitsdokument bekend te stel. Dit sal 'n alternatief bied tot die bestaande slim-ID-kaart en groen ID. Boonop sal dié digitale ID 'n veiliger en vinnige manier wees om aanlyn toegang tot staatsdienste te verkry. Die Minister van Binnelandse Sake, Dr. Leon Schreiber het by Monitor aangesluit om te veruidelik hoekom die nuwe digitale ID nodig is vir alle Suid Afrikaners.
Alles wat jy moet weet oor die VSA / IRAN-skietstilstand
Na President Donald Trump gewaarsku het dat hy die Iranese beskawing sou vernietig, is daar nou n skietstilstand verklaar vir die volgende twee weke. Onderhandelinge tussen die VSA en Iran sal Vrydag begin met n algemene aanvaarding van ’n 10-punt plan om vrede te bewerkstellig wat deur Iran ter tafel gelê is. Maar voor ons ‘n maanskyn en rose benadering het tot die oornag verwikkelinge, luister eers na die uitdagings wat voorlê om werklik ’n einde te bring aan die konflik wat die hele wereld raak.
Dis hoe nuwe wetgewing plaaslike regerings meer bestendig sal maak
Daar word gehoop dat 'n wysiging aan die huidige wetgewing oor Munisipale Strukture in die toekoms, meer bestendigheid teweeg sal bring op plaaslike regeringsvlak. Die DA en ANC is ten gunste van dié wysigings, wat nog aan die Nasionale Vergadering voorgelê moet word, terwyl kleiner partye voel dat dit kan lei tot manipulasie ten gunste van groter partye. 'n Politieke ontleder aan die Noordwes Universiteit se Sakeskool, Professor Piet Croucamp het aan Monitor verduidelik hoe die bepalings sal werk.
Pasop vir verdunde diesel waarsku die Vloeibare Brandstof Groothandelaarsvereniging
'n Klopjag op 'n kleinhoewe buite Krugersdorp deur die Suid-Afrikaanse Inkomstediens en die Polisie verlede week het 'n aanleg om diesel met paraffien te verdun blootgelê. Die inkomstediens sê dit is deel van 'n deurlopende ondersoek. Ons praat nou verder daarooor met die bestuurshoof van die Vloeibare Brandstof Groothandelaarsvereniging, Peter Morgan.
Afpersing vir beskermingsgeld kring uit op ons skole
So waarsku die onderwysers-vakbond, NAPTOSA wat sê hy is bekommerd oor toenemende berigte van skoolhoofde in Kaapstad, wat afpersingsgeld aan misdadigers moet betaal, om openbare skole teen vandalisme en misdaad te beskerm. Die betalings word glo gemaak sonder dat amptenare van die Wes-Kaapse departement van onderwys daaroor ingelig word. Dié tendens het in 2024 kop uitgesteek by Oos-Kaapse skole, waar onderwysers ook geintimideer is, om sogenaamde beskermingsfooie te betaal. Die vakbond se uitvoerende direkteur, Basil Manuel het aan Monitor verduidelik hoekom hulle bekommerd is oor die huidige tendens.
Plaaslike vervaardiging van Bek en Klouseer entstof moet nie afstuur op n gemors van geld nie.
Die landbou-organisasie TLU SA sê daar bestaan ernstige vrae oor die praktiese uitvoering en doeltreffenheid van die departement van landbou se huidige strategie teen bek-en-klouseer. Die Landbou Navorsingsraad het verlede week 20-duisend entstof-dosisse, wat plaaslik vervaardig is, beskikbaar gestel, maar TLU SA beweer dié entstof kan NIE teen al drie stamme van die virus gebruik word nie. Ons het op Monitor met TLU SA se hoofbestuurder, Bennie van Zyl gepraat.
Toegang tot die straat van Hormuz bied nog geen verligting vir Suid Afrika nie
Iran het oor die naweek bevestig dat Suid-Afrikaanse skepe steeds deur die Straat van Hormoes kan beweeg, ondanks die toenemende spanning in die Midde-Ooste. Dié aankondiging volg, te midde van wêreldwye kommer oor stygende oliepryse. Hormoes is een van die wêreld se belangrikste roetes, waar sowat 'n vyfde van die wêreld se olievoorraad normaalweg deur beweeg. Die uitvoerende direkteur van die Sentrum vir Risiko-ontleding, Chris Hattingh sê Suid Afrika het nog nie baat gevind by die ooreenkoms nie.
Ons eie Robin Adams word benoem by die New York Filmfees
Die Suid Afrikaanse sportjoernalis, Robin Adams is benoem vir ‘n toekenning by die New York Filmfees vir sy dokumentere program oor die krieketspan van Ysland wat vir die nuus uitsaaier, TRT vervaardig is. Adams is n gesoute uitsaaier en joernalis en as jy hom op sosiale media volg dan sal jy weet dat hy eg en trots Suid Afrikaans bly selfs na jare se werk in die buiteland. Ons het sy benoeming op Monitor gevier. Sy benoemde dokumentêre program kan hier gesien word: https://www.youtube.com/watch?v=zq9Sy2kjR9E
Nog prys skokke vir motoriste...
Dit lyk of die brandstofprys in Mei verder gaan styg. Dit kan met tot soveel as R7,88 'n liter vir petrol styg, en 17,57 vir diesel, gebaseer op data van die Sentrale Energiefonds. Die brandstofprys het in baie ander lande ook gestyg - selfs lande wat nie hulle olie van Iran af kry nie. In Amerika het brandstofpryse gemiddeld met so 25 persent gestyg. Om die kwessie uit te pluis, praat ons nou met Dr Chris Harmse, 'n ekonoom van Sequoia Capital Managers.
“Godongwana se verligting by die pomp gaan ons duur te staan kom”
So sê die hoof-ekonoom by die Efficient groep, Dawie Roodt. Dinsdag se aankondiging oor die brandstofprysverhoging toon dat die regering besluit het om die brandstofheffing op petrol en diesel met drie rand te verminder, wat die verbruiker so effens teen die volle impak van die hoë olieprys beskerm. Talle instansies verwelkom die besluit terwyl ekonome meer realisties bly oor of dit die onkoste van ses miljard rand die moeite werd maak.
Die Nuwe regulasies oor Swangerskap op die skoolbanke gee die Pa's steeds kwytskelding.
Die Departement van Basiese Onderwys het regulasies oor die bestuur van swangerskappe onder skoolgaande kinders, vir openbare kommentaar gepubliseer. Die departement sê die regulasies fokus daarop om die reg tot onderrig, soos in die grondwet bepaal, vir alle leerlinge, maar veral jong meisies te verskans. Hulle is ontwerp om te verseker dat swanger leerlinge ondersteun word om op skool te bly en na die geboorte terug te keer skool toe, sonder vrees van diskriminasie. Amanda Gouws, 'n professor in Politieke Wetenskap, wat 'n leerstoel in Gender Politiek beklee, het aan Monitor verduidelik hoekom sy voel die regulasies nog gebrekkig is.
Save video to ...
