listen to Tru Fm Current Affairs
INTERCHANGE| Biko's struggle for black emancipation in vain, says AZAPO's Nelvis Qekema
Umongameli wombutho i-AZAPO uNelvis Qekema, uthi unyulo loomasipala oluzakubanjwa ngenyanga yeNkanga kufuneka ibelithuba abantu abantsundu abalisebenzisa ukutshintsha iimeko ezingekho mgangathweni abaphila phantsi kwazo, kule minyaka ingapha kwamashumi amathathu idlulileyo. Uthi olu tshintsho ingasesona sipho sihle kumzabalazo walowo wayeyinkokheli ye-Black Consciousness Movement, uSteve Bantu Biko. UBiko wabulawa ngurhulumente wenkqubo yengcinezelo ngolu suku, ngonyaka ka-1977 (12 September 1977). UQekema uthi umgangatho wempilo yabantu abamnyama emva kokufumana inkululeko, ubonisa ukuba idabi uBiko awayelilwela alikaphunyelelwa. U-Ayabonga Kekana usilungiselele ingxelo kaNtebo Mokobo...
TRUNEWS @6 - South African Football Association (SAFA) elections
Babini abagqatswa abajonge isikhundla sokuba ngumongameli kumbutho olawula ibhola ekhatywayo, iSouth African Football Association (SAFA). Esi sibini ngugqirha Danny Jordan, nokhokelayo kulombutho kungokunje, kwakunye noSandile Zungu ongusomashishini ekwangumlawuli weqela iAmaZulu Football Club. Ugqirha Jordaan ujonge ukukhokela iSAFA isihlandlo sesine. Akhona ke amaphondo afana neKwaZulu-Natal, Mpumalanga, Limpopo kwakunye neMpuma Koloni, nasele evakalise ukuba axhasa bani. Ukanti iGauteng, Freystata, uMntla Ntshona kwakunye noMntla Koloni, awakaphumi phandle ukuba axhasa bani. INtshona Koloni, kuyavakala ukuba yohluke kubini. U-Amanda Xhala uncokole nentatheli yezemidlalo, uMonwabisi Jimlongo ngale nyewe...
TRUNEWS @6 - CONSTITUTION 30FOR30 Campaign
Usapho, indawo yokuhlala okanye indlu yakho, nobomi obungcono ekuhlaleni, zizinto ezikhuselwayo ngumqulu wamalungelo oqulathwe kumgaqo-siseko weloMzantsi Afrika. Nanjengoko umgaqo-siseko weli lizwe ugqiba iminyaka engamashumi amathathu sukela oko wathi wasekwa, ingaba uthini ngokubhekiselele kwezi zinto sele sizikhankanyile? Ukuxoxa banzi ngalo mba, u-Amanda Xhala uthethe nengcali yezomthetho, uPheleka Mahlathi...
TRUNEWS @6 - EL NINO phenomenon is looming
Kuvakala ukuba kuza ingqantsini yelanga ngenxa yemo yezulu ebizwa ngokuba nguEl Nino. Kuvakala nokuba izakuba yeyona inamandla kwisithuba seminyaka engaphezulu kwelikhulu. Ukuba sive ngefuthe lale mozulu, on the line we are joined by the Senior Scientist in the Research department at South African Weather Service, Kelebogile Mathole
TRUNEWS @6 - Treasury proposes central administrator for R88.6bn in unclaimed assets
Unondyebo woMzantsi Afrika, ucebisa ukuba ilawulwe kwindawo enye kusetyenziswa i Corporation for Pubic Deposits (CPD), imali engange R88.6 bhiliyoni randi ekungekafakwa mabango ngakuyo, efana neemali zomhlala phantsi yabasebenzi. Igunya bantu eliqwalasela indlela yokuziphatha kwamaziko ezemali, liphawule ukuba kukho umngeni kwinkqubo yokukhangela nokugcina iinkcukacha kumaziko ohlukileyo, ngelinge lokufumana abanini bezimali. Yilento ibangele ukuba unondyebo weli eze nesisiphakamiso. Ukuva banzi ngokuba oku kuzakusebenza njani, u-Amanda Xhala uthethe nophuma kwi ofisi kanondyebo wesizwe, uBasil Maseko....
TRUNEWS @6 - "NKUSI IT Siyasebenza," an application developed to track down ghost workers
Kule veki kwinqaku lethu elijonga ubuchwepheshe, sijonga ukusungulwa kwe-Application encedisa urhulumente kunye necandelo labucala ekukhankanyeni nokusiphula neengcambu umkhwa wokuhlawulwa kwabasebenzi bomgunyathi, abakwiinkqubo zengqesho zamasebe kunye namaqumrhu karhulumenete, lento kuthiwa zii-Ghost Workers. I-Nkusi It Siyasebenza, sele incedise isebe lezothutho eMpuma Koloni kwinkqubo yalo ye-Expandend Public Works Programme, i-EPWP, nenabasebenzi abangapha kwamawaka angamashumi amathathu (30 thousand). Abasebenzi abangekhoyo kwiinkqubo zengqesho zikarhulumente bayaqhubeka nokutyabula urhulumente iibillion zeerandi rhoqo ngonyaka. Ukuva banzi ukuba isebenza njani na le App, kwaye ilulutho kangakanani na, uAmanda Xhala uncokole nomsunguli wayo, uNkululeko Silimela...
TRUNEWS @6 - Competition Commissions's Rural and Township Economy Project
Ikomishoni yokhuphiswano yoMzantsi Afrika, iCompetition Commission, ikhuphe ingxelo ngophando loqoqosho lwasezilalini nasezilokishini. Eyona ndawo ibigxile kuyo kuphando lwayo, lukhuphiswano phakathi kweevenkile ezikwezi ndawo. Umyinge wamashumi amane ekhulwini abantu beli bahlala ezilokishini, nto leyo eyenza kubekho umdla wokuvula iivenkile kwezi ndawo. Kuqikelelwa kwelokuba uqoqosho lweelokishi neelali zoMzantsi Afrika luxabisa i900-billion yeerandi. U-Amanda Xhala uncokole nophuma kwiCompetition Commission, nobeyinxalenye yolu phando, uZintle Siyo...
TRUNEWS @6 - The local economy contracted marginally in the second quarter of this year
Lwehle kancinci uhlumo loqoqosho loMzantsi Afrika kwikota yesibini yalo nyaka. Iinkcukacha-manani ezikhutshwe liziko leenkcukacha-manani, iStats SA, zibonisa ukuba imveliso yeli lizwe epheleleyo, iGDP ngamafuphi, yehle ngomyinge we-0.2 weepesenti kwikota yesibini yalo nyaka. Oku kuza emva kohlumo obelukumyinge we-0.4 wee-pesenti, kwikota yokuqala ka-2026. Awona macandelo aye adala oku kwehla aquka elemigodi. UVuyolwethu Mabeqa usilungiselele le ngxelo kaNothando Magudulela...
TRUNEWS @6 - The ANC has missed the Candidate Nomination System deadline. What does this mean for the party?
Ikomishoni ezimeleyo yonyulo, i-IEC, iyigxininisile into yokuba ayizukuphinda ivule elinye ithuba lokuba imibutho ifake abagqatswa bayo, okanye abagqatswa abazimeleyo emva kwexesha ebelibekiwe. Ngo Mvulo, iANC ikhuphe imbalelwano echaza ukuba lo mbutho uye wajongana neengxaki zobuchwepheshe kwinkqubo yeIEC, ngethuba ufaka abanye abagqatswa bayo ngaphambi kwexesha lokuvalwa kwesisigaba, intsimbi yesihlanu ngomhla wamashumi amabini anesibhozo kwinyanga ephelileyo. Ngethuba sincokola neIEC kwiveki ephelileyo, ithe akukhonto ibonakalisa ukuba kubeneengxaki kwinkqubo yayo yokufaka abagqatswa, ikwathi imibutho nabagqatswa abazimeleyo bebelinikiwe ixesha elaneleyo. Ukuncokola ngokuba oku kuthetha ukuthini ngale mibutho, u-Amanda Xhala uthethe nomhlalutyi wezopolitiko nokwakhel' umkhanya ezonyulo, uGqirha Nkosikhulule Nyembezi...
TRUNEWS @6 - The inquest looking into the death of Black Consciousness Movement Leader, Steve Biko, continues
Luyaqhuba uphando ngokusweleka kwenkokheli ye-Black Consciousness Movement, uSteve Biko, kwinkundla ephakamileyo yaseGqeberha. UBiko wasweleka ngonyaka ka1977, emva kokubethwa ngokungenalusini ngethuba eselugcinweni lwamapolisa. Kwafumaniseka ukuba wonzakala entloko. Ingqina ebelisemkhumbini ngowayeyikapteni yamapolisa lexesha lengcinezelo, uDaniel Petrus Siebert. U-Amanda Xhala uthethe nentatheli yethu ebilapho enkundleni, uLubabalo Dada...
TRUNEWS @6 - Bail application of two men accused of the murder case of former two time boxing world champion, Zolani "Lastborn" Tete
Isicelo sebheyile sabarhanelwa ababini ababandakanyeka ekubulaweni kowayesakuba yintshatsheli yomdlalo wamanqindi kwihlabathi, uZolani "Lastborn" Tete, sihlehliselwe uLwesithathu wale veki. UTete, wadutyulwa wabulawa ngaphandle kwekhaya lakhe kwiiveki ezimbini ezidlulileyo. Ukuva banzi ngalo mba, u-Amanda Xhala uthethe nentatheli yeli jelo, uHlumisa Qabaka...
NEWS REVIEW| Exploring the psyche of a South African eligible voter.
Nanjengoko kusele isithuba esingaphantsi kweenyanga ezimbini phambi konyulo loomasipala kweli. Enkqubeni siye sancokola neengcali zonyulo nolawulo loomasipala, uMasoxole Booi kunye noThembelani Mazibuko besincedisa ukuba siphonononge sihlalutye ulwazi umvoti woMzantsi Afrika analo ngonyulo loomasipala, sijonge ezimphembelela ukuba athathe inxaxheba kwinkqubo yokuvota, sikwabuza nokuba uzakuvota kusini na kunyulo oluzayo...
INTERCHANGE| Rotavirus awareness-know the signs of dehydration
Abazali kunye nabo bagcina abantwana, bayabongozwa ukuba baqaphele iimpawu zokungabinamanzi ngokwaneleyo emzimbeni kwabantwana, njengoko intsholongwane irotavirus ibangela inkxalabo kwelilizwe. Amagosa ezempilo anike ingxelo yokonyuka ngamandla kwabo bachaphazelekayo ePitoli, kwakunye nokubhubha komnye. U-Amanda Xhala uncokole nentloko yeziko iCenter for Enteric Diseases at NICD, unjingalwazi Nicola Page......
TRUNEWS @6 - Pitso Mosimane officially unveiled as the Bafana Bafana head coach
Kule veki siyiqukumbelayo umbutho olawula ibhola ekhatywayo eMzantsi Afrika, iSAFA, ibhengeze ngokusesikweni uPitso Mosemane njengomqeqeshi weqela lesizwe lebhola ekhatywayo, iBafana Bafana. UMosemane ungena kwizihlangu zikaHugo Broos obengumqeqeshi weli qela iminyaka emihlanu, de walisa kwitumente yebhola ekhatywayo yehlabathi ibisingathwe eMelika kulo nyaka. Uxanduva lokuqala uMosimane ajamenele nalo, kukuqinisekisa ukuba iqela lakhe lithatha inxaxheba kwi-AFCON yango-2027. U-Amanda Xhala uncokole nentatheli yezemidlalo kweli jelo, uSanele Nongauza…
TRUNEWS @6| At least two thousand candidates miss IEC deadline for local elections
Yimibutho engamashumi amane anesihlanu engakwazanga ukufaka abagqatswa bayo kwinkqubo yekomishoni yonyulo ezimeleyo. Oku kuthetha ukuba bangaphezulu kwamawaka amabini abagqatswa abangazokukwazi ukuthatha inxaxheba kunyulo lomasipala oluzayo. Eminye imibutho ithi yaye yafumana ubunzima ngosuku lokufaka iinkcukacha zabagqatswa, isithi ingxaki yayikwicala le-IEC. Yimibutho eyi-547 ezakungenela unyulo kuleyo iyi 732 ebhalisiweyo. U-Amanda Xhala uncokole negosa eliphezulu lezonyulo eMpuma Koloni, uKhayakazi Magudumana....
TRUNEWS @6 - The ANC urges the IEC to urgently investigate technical failures on the Online Candidate Nomination System
I-ANC ihlabe ikhwelo kwikomishoni yezonyulo ezimeleyo, i-IEC ngamafuphi, ukuba iphande ngokukhawuleza ngamagingxingxingi obuchwepheshe bonxibelelwano ethi athintele lo mbutho ekubeni ufake abagqatswa bawo kwinkqubo yokuchongwa kwabagqatswa, ebizwa i-Online Candidate Nomination System ngolwasemzini. Oku kuza emva kokuba lo mbutho uhlangabezene namagingxi-gingxi ekufakeni uluhlu lwabagqatswa bawo abaza kukhuphisana kunyulo loorhulumente basekhaya. Noxa kunjalo, iIEC imi kwelokuba ayizokulandisa ixesha ebelisikiwe lokufaka uluhlu lwabagqatswa. Nants' ingxelo kaNtlantla Kgatlane isiza noLikho Jack...
TRUNEWS @6 - Eastern Cape builds on Tri-Province Tourism partnership with the Free State and Northern Cape provinces to grow the sector
Iphondo iMpuma Koloni lizibophelele ekomelezeni intsebenziswano kwezokhenketho namaphondo iFreystata, kwakunye noMntla Koloni. Le ntsebenziswano ijoliswe ekuphakamiseni amaxabiso okukhenketha aquka yonke into, izicwangciso zokhenketho oludibanisa iindawo ezahlukileyo, nentsebenziswano eyomeleleyo phakathi kwabo basebenza ngezokhenketho. Oku kuhambelana nomxholo walo nyaka wenyanga yokhenketho othi: Growing South Africa's Tourism Sector in the Digital Era. Ukuxoxa banzi ngalo mba, u-Amanda Xhala uthethe nomphathiswa wophuhliso loqoqosho, okusingqongileyo nokhenketho kwiphondo iMpuma Koloni, uNonkqubela Pieters...
TRUNEWS @6| COSATU concerned by delays on recruiting 10 thousand labour inspectors
Umfela-ndawonye weemanyano zabasebenzi iCOSATU, uthi uxhalabile kukungaqeshwa kwabahloli abaqinisekisa ukuthotyelwa kwemigaqo-nkqubo yezengqesho. Ngethuba umongameli uCyril Ramaphosa wayesenza intetho yakhe ebutsheni balonyaka, wabhengeza ukuba kuzakuqeshwa abahloli abangamawaka alishumi. Ziinyanga ezisixhenxe oku kungekenzeki. Ngethuba umphathiswa wezengqesho nemisebenzi uNomakhosazana Meth ephendula epalamente, uthe isebe lakhe lisakhangela imali kunongxowa wesizwe ukuze bakwazi ukuqala inkqubo yengqesho. U-Amanda Xhala uncokole nosisithethi seCOSATU, uZanele Sabela...
TRUNEWS @6 - The Impeachment committee has rescinded its decision of appointing Adv Thandazani Madonsela as evidence leader
Ikomiti yasePalamente ejongene nenkqubo yokususwa kukamongameli esikhundleni igqibe kwelokuba isiqwalasele ngokutsha isiphakamiso sayo ngokuchongwa kuka-Advocate Thandazani Madonsela, nje ngoza kukhokela ubungqina. Oku kusemva kweleta esuka kumongameli Cyril Ramaphosa ekhaba ukuchongwa kuka Madonsela. Kwileta ebithunyelwe kule komiti kwiveki ephelileyo, uRamaphosa uphakamise imiba emibini angaxolanga ngayo echaphazela uMadonsela ngokumayela nokungquzulana kwemidla. URamaphosa uthe wamkhupha uMadonsela phakathi kwabo babeza kuchongelwa kwikomishoni yeenkonzo zobulungisa, nje kancinane emva kokwenziwa kodliwano-ndlebe ngonyaka ka-2022, nolwalugxile ekuchongeni iJaji eyintloko, kwaye ngenxa yoko kusenokwenzeka ukuba uMadonsela usenengqumbo ngakuye. Umba wesibini umalunga neentetha zasesidlangalaleni zikaMadonsela ngokuphathelelene nobusela obehla kwifama iPhala Phala. Abacebisi bezomthetho basePalamente baxelele amalungu epalamente ukuba ukuchongwa kukaMadonsela kusemthethweni, kwaye akukho kungqubana kwemidla, kodwa ukuze kungabikho makhwiniba, kwakuba bubulumko eyokuba le komiti ikhe iyiphonononge ngokutsha le nyewe. UThandokazi Vusani usenzele le ngxelo kaZalene Merrington...
TRUNEWS @6 - A new study shows how the cost-of-living crisis is increasingly forcing consumers to access dangerous, illegal lenders
Uphando lwakutsha nje lubonisa ukuba lenyukile inani labantu ababoleka imali koomatshonisa abangabhaliswanga. Nanjengoko uqoqosho loMzantsi Afrika lungomelelanga kwakunye namathuba engqesho engaphucuki, uluntu luye lubhenele koomatshonisa ukuze lukwazi ukuphila. U-Amanda Xhala uthethe nophuma kwi-National Credit Regulator, u-Akhona Mata, nosicacisele ngeendlela ezisemthethweni zokuboleka imali...
Save video to ...